V-League và cơn sốt “thuê” bằng HLV Pro: Lách luật hay giải pháp tình thế?

Từ mùa giải 2026-2027, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) chính thức áp dụng quy định bắt buộc HLV trưởng CLB V-League phải có bằng Pro. Tuy nhiên, ngay từ mùa giải hiện tại, nhiều đội bóng đã phải chạy đua bổ nhiệm gấp những HLV sở hữu tấm bằng này nhằm hoàn tất thủ tục cấp phép tham dự mùa mới. Áp lực từ tiêu chí hành chính đang vô tình tạo ra một hiện tượng mới: những HLV “bằng cấp” được đăng ký trên giấy tờ, trong khi công tác chuyên môn vẫn do những người khác điều hành.

CLB Thanh Hóa trở thành tâm điểm chú ý khi ngày 30-5 công bố đăng ký chức danh HLV trưởng cho Nguyễn Anh Đức — cựu tiền đạo tuyển Việt Nam đã sở hữu bằng HLV Pro. Quyết định này gây ngạc nhiên cho không ít cổ động viên Thanh Hóa, bởi V-League 2025-2026 chỉ còn hai vòng nữa là khép lại, và đội bóng đã sớm hoàn thành mục tiêu trụ hạng. HLV Mai Xuân Hợp đang làm tốt công việc bất chấp những khó khăn về kinh phí lẫn lực lượng, vậy mà giờ bị đẩy xuống vai trò trợ lý — một điều được xem là bất công với vị HLV từng là công thần của bóng đá Thanh Hóa.

Thực tế, quyết định của CLB Thanh Hóa xuất phát từ nghĩa vụ hoàn thiện hồ sơ cấp phép cho mùa 2026-2027. Trước đó, Thanh Hóa cùng Hải Phòng là hai CLB chỉ được VFF cấp phép có điều kiện. Ban cấp phép đã yêu cầu hai đội nộp tài liệu hoàn thiện tiêu chí tài chính và nhân sự hành chính chậm nhất vào ngày 22-5. Quá hạn, CLB sẽ bị xem xét thu hồi giấy phép. Thanh Hóa đã thương thảo nhanh với Nguyễn Anh Đức để kịp đăng ký.

Hiện tượng này không chỉ dừng ở Thanh Hóa. CLB Ninh Bình từng đăng ký HLV Bae Ji Won (Hàn Quốc) có bằng Pro làm HLV trưởng, nhưng người chỉ đạo trực tiếp trên sân lại là Giám đốc Kỹ thuật Vũ Tiến Thành. Sau đó, Ninh Bình ký hợp đồng với HLV Chu Đình Nghiêm — người đã có bằng Pro — và ông Bae Ji Won chuyển sang vai trò HLV thể lực. Điều đáng nói, fanpage chính thức của CLB Ninh Bình không hề có bất kỳ thông báo nào về việc ông Bae Ji Won gia nhập lẫn khi ông nhường ghế. “Không có một lời chào mừng khi nhậm chức, và cũng chẳng có dòng tri ân khi nhường chỗ cho người khác”, một cổ động viên thắc mắc trên diễn đàn bóng đá.

Tương tự, Becamex TP.HCM bổ nhiệm ông Ueno Nobuhiro (Nhật Bản, có bằng Pro) làm HLV trưởng, nhưng người làm việc trực tiếp vẫn là Trưởng đoàn Đặng Trần Chỉnh — người chưa có bằng Pro. Kết quả thi đấu bết bát buộc ban lãnh đạo CLB phải đưa HLV Hứa Hiền Vinh — người đã có bằng Pro và đang làm ở đội trẻ — lên thay, còn ông Ueno Nobuhiro bị đẩy xuống vai trò trợ lý.

Hiện chỉ còn CLB Công An TP.HCM là đội chưa có HLV trưởng sở hữu bằng Pro. Sau khi chia tay HLV Lê Huỳnh Đức, ban lãnh đạo đưa trợ lý Phùng Thanh Phương lên làm HLV trưởng tạm quyền. Nhưng với việc thiếu tấm bằng Pro, ông Phương khó có thể tiếp tục công việc ở mùa 2026-2027. Lãnh đạo CLB đang tính đến phương án chọn HLV ngoại, vừa đáp ứng tiêu chí bằng cấp vừa duy trì khả năng đua tranh thành tích.

Đại diện ban tổ chức giải thẳng thắn nhìn nhận: “Chúng tôi chỉ quản lý căn cứ theo bằng cấp đăng ký có đúng quy định. Còn việc CLB nào đó chọn lách luật, đăng ký HLV có bằng Pro cho người chưa có bằng làm thì khó có thể kiểm soát hết. Nếu HLV có bằng không xuất hiện ở khu kỹ thuật sẽ không được phép, ngoại trừ một vài trận có lý do chính đáng.”

Trên thực tế, bóng đá Việt Nam không thiếu HLV bằng Pro khi đang có 39 HLV (trong đó có 2 HLV nữ) sở hữu tấm bằng này, với 15 người đang hoạt động ở V-League và Giải Hạng Quốc gia. Ngay cả vừa thăng hạng V-League, CLB Trường Tươi Đồng Nai đã sở hữu hai HLV bằng Pro là HLV trưởng Nguyễn Việt Thắng và Giám đốc Kỹ thuật Lê Phước Tứ.

Tuy nhiên, nhiều không đồng nghĩa với dễ lựa chọn. Việc tìm HLV phù hợp với lối chơi và văn hóa CLB không hề đơn giản. Nhiều HLV bằng Pro hiện chỉ làm bình luận viên như Phạm Như Thuần, Phạm Minh Đức, hoặc đã rời bỏ bóng đá như Nguyễn Hữu Thắng. Thậm chí có sự “lãng phí” khi hai HLV bằng Pro khác chỉ làm vai trò quản lý — Chủ tịch CLB Đinh Hồng Vinh và Phó Trưởng đoàn Bùi Đoàn Quang Huy ở Quy Nhơn United tại Giải Hạng Quốc gia.

Mùa giải 2025-2026 chứng kiến kỷ lục 16 HLV bị sa thải, phản ánh bức tranh hỗn loạn ở ghế nóng V-League. Câu chuyện “cho thuê” bằng Pro có lẽ chưa dừng lại, khi mà áp lực hành chính đang đặt các CLB vào thế tiến thoái lưỡng nan: tuân thủ đúng quy định, hay tìm cách hợp thức hóa bằng những phương án tình thế?

Doc them: Tottenham star Xavi Simons may have all but confirmed Savinho transfer with Instagram activity